Türkçede En Çok Karıştırılan 12 Yazım Kuralı

de/da bağlacından kesme işaretine, ki ekinden sayıların yazımına... Türkçede en çok karıştırılan yazım kurallarını örneklerle topladık.

Türkçe, kuralları oturmuş bir dil olsa da bazı noktalar en dikkatli yazarları bile zorlar. İşte redaksiyon sırasında en sık karşılaştığımız yazım hataları ve doğrularıyla açıklamaları.

1. “de / da” bağlacı ayrı yazılır

Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa bu bir bağlaçtır ve ayrı yazılır: “Ben de geldim.” Ama hâl eki olan “-de/-da” bitişik yazılır: “Evde kimse yok.” İpucu: bağlaç olan “de/da”yı cümleden atabilirsiniz.

2. “ki” eki ne zaman ayrı, ne zaman bitişik?

Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır: “Duydum ki gelmişsin.” İlgi zamiri ya da sıfat yapan “-ki” ise bitişik yazılır: “Evdeki hesap”, “akşamki toplantı”. Kalıplaşmış birkaç örnek bitişiktir: “oysaki, mademki, halbuki, sanki”.

3. Kesme işareti özel adları ayırır

Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır: “Ankara'da, Ahmet'in, Türkiye'nin”. Ancak kurum adlarına gelen ekler ve yapım ekleri ayrılmaz: “Türkçeyi, Ahmetgil”. Kurum adlarında: “Türk Dil Kurumuna” (kesmesiz).

4. “herhangi, hiçbir, birçok” bitişik yazılır

Sık ayrı yazılan bu sözcükler aslında bitişiktir: “hiçbir, herhangi, birçok, birkaç, hepsi”. Ancak “bir şey” ayrı yazılır.

5. Soru eki “mi” her zaman ayrı

“Geliyor mu?”, “Güzel mi?” Soru eki daima ayrı yazılır; kendinden sonraki eki bitişik alır: “Geliyor musun?”

6. Sayıların yazımı

Metin içinde küçük sayılar yazıyla yazılabilir. Ama çek, senet gibi belgelerde ve büyük sayılarda rakam tercih edilir. Sıra sayıları: “3.” ya da “üçüncü” (3'üncü değil).

7. Bağlaç olan “ile” ve “ise”

Ünsüzle biten sözcüklere bitişebilir: “seninle, akıllıysa”. Ayrı da yazılabilir; tutarlılık esastır.

8. “yanlış” mı “yalnış” mı?

Doğrusu yanlıştır. Sık karıştırılan diğerleri: “yalnız (yanlız değil)”, “herkes (herkez değil)”, “eşofman (eşortman değil)”.

9. “da/de” ile “ta/te”

Bağlaç olan “da/de” hiçbir zaman “ta/te” biçimine girmez: “Sen de gel” (Sen te gel değil).

10. Büyük harf kullanımı

Cümle başları, özel adlar ve unvanlar büyük harfle başlar. Ancak yön adları özel ad değilse küçük yazılır: “Batıya doğru gittik” ama “Doğu Anadolu”.

11. “-a/-e” yönelme eki ile birleşik fiiller

“Farkına varmak, karar vermek” gibi kalıplarda ek doğru yerine gelmelidir. Redaksiyonda en sık düzeltilen konu, tam da bu ince ek hatalarıdır.

12. Noktalama: virgülün gücü

Virgül anlamı değiştirebilir. Klasik örnek: “Yemek yemez, dolaşırdı.” ile “Yemek, yemez dolaşırdı.” Aynı sözcükler, farklı anlam. Bu yüzden noktalama, redaksiyonun kalbindedir.

Bu kuralların hepsini akılda tutmak zor. İyi haber şu: profesyonel bir redaksiyon, tüm bu ayrıntıları sizin yerinize düşünür.

Metninizin bu kurallara göre baştan sona düzeltilmesini istiyorsanız, redaksiyon hizmetimize göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular