El Yazısı Metinleri Dijitale Aktarma

Hangi metinler aktarılır?

Yazı elle yazılmışsa ve insan gözüyle okunabiliyorsa aktarılabilir. Sık çalıştığımız türler şunlar:

Defterdeki kitap müsveddeleri: Yıllara yayılmış roman, öykü, şiir ve deneme taslakları.
Anı ve günlük defterleri: Aile içinde kalan, çoğaltılmak ya da kitaplaştırılmak istenen kişisel kayıtlar.
Mektuplar ve belgeler: Miras kalan yazışmalar, aile arşivleri, hatıra defterleri.
Saha ve araştırma notları: Görüşme kayıtları, ders notları, laboratuvar defterleri.
Vaaz, konferans ve ders metinleri: Elle hazırlanmış sunum ve konuşma notları.
Daktilo ve eski baskı metinler: Taranmış ama üzerinde çalışılamayan sayfalar.

Nasıl gönderirsiniz?

Üç yol var, üçü de olur:

Telefonla fotoğraf: En pratiği budur. Sayfaları tek tek çekip WhatsApp ya da e-posta ile gönderirsiniz.
Tarama veya fotokopi: Tarayıcınız varsa PDF olarak, yoksa fotokopi çekip kargoyla gönderebilirsiniz.
Aslını göndermek: Defterin kendisini de kabul ederiz. Bu durumda çalışma bitince aslı size aynı şekilde geri döner. Tek nüsha, yeri doldurulamaz belgelerde bu yolu önermiyoruz çünkü kargolama sırasında kaybolma, hasar görme riski var; önce fotoğrafını çekin, aslı sizde kalsın.

Fotoğraf çekerken

Aktarımın kalitesi doğrudan gönderdiğiniz görüntüye bağlı. Birkaç dakikalık dikkat, hem sonucu hem fiyatı iyileştirir:

Gündüz, pencere kenarında çekin. Lamba ışığı sarartır, flaş parlatıp yazıyı siler.
Telefonu sayfaya paralel tutun, yukarıdan bakarak çekin. Açılı çekimde satırlar birbirine girer.
Gölgenizin sayfaya düşmemesine dikkat edin.
Her karede tek sayfa olsun; sayfa kenarları kadraja tam girsin.
Defter kalınsa sayfayı düzleştirin, orta kıvrımdaki yazıların kaybolmadığından emin olun.
Sayfaları sırasıyla numaralandırın ya da sırayla çekin. Karışık gelen sayfaları biz sıraya koyamayız, size sormak zorunda kalırız.

Emin değilseniz önce iki üç sayfa gönderin. Okunaklılığa bakıp hem yapılabilirliği hem fiyatı söyleriz; ondan sonra tamamını gönderirsiniz.

Ne teslim ediyoruz?

Düzenlenebilir bir Word dosyası. İsterseniz PDF olarak da veririz. Aktarımda şunlara dikkat edilir:

Metne sadakat: Yazıda ne varsa o aktarılır. Cümleleri düzeltmez, üslubu değiştirmez, eksik gördüğümüz yeri tamamlamayız. Bu aktarımdır, redaksiyon değil.
Yapının korunması: Başlıklar, paragraf bölünmeleri, şiirlerde dize ve kıta düzeni, diyalog çizgileri olduğu gibi kalır.
Kenar notları ve çıkmalar: Sayfa kenarına düşülmüş notlar, sonradan eklenmiş satırlar ve üstü çizilmiş yerler kaybolmaz; dipnot ya da köşeli parantezle belirtilir.
Okunamayan yerler: Tahmin yürütmeyiz. Çözemediğimiz yeri [okunamadı] olarak işaretler, sayfa numarasıyla birlikte ayrı bir listede toplarız. Kendi yazınızsa siz bakınca çoğu anında çözülür.
Tereddütlü okumalar: Bir kelimeyi okuduk ama emin değilsek [?] koyar, aynı listeye ekleriz.

Aktarımdan sonra

Metin dijitale geçtiğinde önünüzdeki yol açılır. Aynı dosya üzerinden devam edebileceğiniz işler:

Redaksiyon: Aktarılan metin ham hâldedir; yazım, noktalama ve anlatım çalışması ayrı bir aşamadır. İkisini birlikte istiyorsanız baştan söyleyin, tek akışta yürütürüz.
Yayına hazırlık: Kitaplaştırmayı düşünüyorsanız dizgi, kapak ve baskı öncesi hazırlık da yapılabilir.
Aile arşivi: Kitaplaştırmasanız bile metin artık aranabilir, çoğaltılabilir ve paylaşılabilir hâldedir. Defterin kendisine bir şey olsa bile içeriği kaybolmaz.

Gizlilik

Gönderdiğiniz her şey size aittir. Metinler üçüncü kişilerle paylaşılmaz, örnek olarak gösterilmez, iş bittikten sonra talebiniz üzerine sistemimizden silinir. Anı defterleri ve aile yazışmaları gibi özel metinlerde bu konuda ayrıca hassasız; kişisel sırları okumak işimizin doğasında var, saklamak da öyle.

Süre

Yazı okunaklıysa günde ortalama 25-30 defter sayfası ilerler. Yazı zorsa, sayfalar solmuşsa ya da kenar notları yoğunsa bu sayı düşer. Metni gördükten sonra net bir gün sayısı veririz; tahmini süreyi baştan söyler, sonradan uzatmayız.

Sık sorulan sorular

Fotoğrafla gönderdiğimde kalite yeterli olur mu?

Gündüz ışığında, sayfaya paralel çekilmiş net bir telefon fotoğrafı fazlasıyla yeterli. Tarayıcıya gerek yok. Emin olmak için önce iki üç sayfa gönderin; okunaklılığa bakıp size dönelim.

Yazıyı bilgisayar mı okuyor, insan mı?

İnsan okuyor. El yazısı tanıma programları düzgün ve tek elden çıkmış yazılarda bile hata yapar, bozuk yazıda tamamen dağılır; üstelik hatayı nerede yaptığını da söylemez. Biz okuyamadığımız yeri işaretleyip size soruyoruz, uydurmuyoruz.

Yazım hatalarını düzeltiyor musunuz?

Aktarımda hayır. Kâğıtta ne yazıyorsa o aktarılır; bu, metnin aslına sadık bir kaydının çıkması için gerekli. Düzeltme istiyorsanız aktarım sonrası redaksiyon yaptırabilirsiniz, ikisini tek akışta da yürütürüz.

Okunamayan yerler ne oluyor?

Tahmin yürütmüyoruz. Çözemediğimiz yeri [okunamadı], emin olamadığımız kelimeyi [?] olarak işaretliyor, hepsini sayfa numarasıyla ayrı bir listede topluyoruz. Kendi yazınızsa o listedeki çoğu şey size bakar bakmaz çözülür.

Defterin aslını göndermem gerekir mi?

Gerekmez, fotoğraf yeterli. Aslını göndermek isterseniz kabul ederiz ve iş bitince aynı şekilde iade ederiz. Ancak tek nüsha, yeri doldurulamaz belgelerde bunu önermiyoruz: kargoda bir şey olursa telafisi yok. Önce fotoğrafını çekin.

Çok eski ve solmuş bir defter aktarılabilir mi?

Çoğu zaman evet, ama önce görmemiz gerekiyor. Solmuş mürekkep, lekelenmiş sayfa ya da yırtık kenarlar işi yavaşlatır, bazı yerleri okunamaz hâle getirebilir. Birkaç sayfa gönderin, açık konuşalım: yapılamayacaksa bunu baştan söyleriz.

Fiyat nasıl belirleniyor?

Sayfa başına. Belirleyici olan sayfa sayısından çok yazının okunaklılığı: düzgün bir el yazısıyla karmakarışık bir müsvedde aynı emeği gerektirmiyor. Örnek sayfaları gördükten sonra net tutarı söyler, sonradan değiştirmeyiz.