⏵ Hizmet
Ses Kaydı Deşifresi
Elinizde saatlerce ses kaydı var: tez için yaptığınız görüşmeler, bir toplantının tutanağı, kaydedilmiş bir konferans, sözlü tarih çalışması. Bu kayıtlar dinlenebilir ama üzerinde çalışılamaz; aranamaz, alıntılanamaz, analiz edilemez. Biz onları yazıya dökeriz. El yazısı aktarımında olduğu gibi burada da iş insan kulağıyla yapılır ve anlaşılmayan yer uydurulmaz, işaretlenir.
Hangi kayıtlar çözümlenir?
- Tez ve araştırma görüşmeleri: Derinlemesine mülakatlar, odak grup görüşmeleri, saha kayıtları.
- Sözlü tarih çalışmaları: Aile büyükleriyle yapılan kayıtlar, yerel tarih derlemeleri, anı görüşmeleri.
- Toplantı ve kurul kayıtları: Tutanak çıkarılması gereken kurumsal görüşmeler.
- Konferans, panel, ders: Kitaplaştırılacak ya da arşivlenecek konuşmalar.
- Podcast ve söyleşiler: Metne dökülüp yayımlanacak ya da altyazıya dönüştürülecek kayıtlar.
- Röportajlar: Yazıya geçirilip yayına hazırlanacak gazetecilik kayıtları.
İki farklı deşifre türü
Baştan karar vermeniz gereken şey budur, çünkü ikisi farklı metinler üretir.
Birebir (sözel) deşifre: Söylenen her şey olduğu gibi yazılır. Tekrarlar, yarım kalmış cümleler, "şey", "yani" gibi doldurma sözcükler, duraklamalar, gülme ve susmalar korunur. Nitel araştırmalarda ve sözlü tarih çalışmalarında bu tür zorunludur: konuşmanın nasıl söylendiği, ne söylendiği kadar veridir.
Düzenlenmiş (temiz) deşifre: Anlamı bozmayan tekrarlar ve doldurma sözcükler ayıklanır, cümleler okunabilir hâle getirilir. Toplantı tutanakları, kitaplaştırılacak konferanslar ve yayımlanacak söyleşiler için uygundur.
Hangisini istediğinizden emin değilseniz kaydın kullanım amacını söyleyin, birlikte karar verelim. Akademik çalışmalarda yanlış türü seçmek, verinin analiz edilemez hâle gelmesi demektir.
Metin nasıl teslim edilir?
- Konuşmacı etiketleri: Her konuşma, kime ait olduğu belirtilerek yazılır. İsim vermek istemezseniz K1, K2 ya da Görüşmeci/Katılımcı biçiminde kodlanır.
- Zaman damgaları: İstediğiniz sıklıkta eklenir; genellikle her konuşmacı değişiminde ya da belirli dakika aralıklarında. Kayda geri dönüp kontrol etmenizi kolaylaştırır.
- Anlaşılmayan yerler: Tahmin yürütmeyiz. Çözemediğimiz bölüm [anlaşılmadı 12:43], emin olamadığımız kelime [?] olarak işaretlenir ve hepsi ayrı bir listede toplanır. Görüşmeyi siz yaptığınız için o listedeki çoğu şey size bakar bakmaz çözülür.
- Konuşma dışı sesler: Gerektiğinde belirtilir: [gülüyor], [uzun sessizlik], [dışarıdan gürültü].
- Dosya biçimi: Word olarak teslim edilir. Nitel analiz programına aktaracaksanız söyleyin, biçimi ona uygun hazırlayalım.
Kayıt kalitesi
Deşifrenin doğruluğu doğrudan kaydın kalitesine bağlı. Henüz görüşme yapmadıysanız birkaç şey işinizi kolaylaştırır: telefonu konuşmacıya yakın tutun, sessiz bir mekân seçin, kafe gibi fon gürültüsü olan yerlerden kaçının. Grup görüşmelerinde katılımcıların üst üste konuşmaması için baştan bir düzen kurun; üst üste binen konuşma, deşifrede çözülemeyen en yaygın durumdur.
Kayıt zaten yapılmışsa ve kalitesinden emin değilseniz beş dakikalık bir bölümünü gönderin. Dinleyip çözülebilirliğini ve fiyatı söyleriz; çözülemeyecek kadar bozuksa bunu baştan belirtiriz.
Bunu bir program yapamaz mı?
Otomatik deşifre araçları temiz kayıtlarda hızlı sonuç verir, ancak üç yerde takılırlar: birden fazla kişinin üst üste konuştuğu bölümlerde, yerel ağız ve şive farklarında, alana özgü terminolojide. Daha önemlisi, nerede yanıldığını söylemezler; duymadığı kelimeyi boş bırakmak yerine benzeyen başka bir kelimeyle doldururlar. Ortaya çıkan metin akıcı görünür ama içinde nerede olduğunu bilmediğiniz yanlışlar taşır.
Akademik bir çalışmada alıntılanacak bir cümlenin yanlış çıkması, düzeltilmesi güç bir sorundur. Biz duyduğumuzu yazar, duymadığımızı işaretleriz.
Süre
Bir saatlik net bir kaydın çözümlenmesi ortalama dört ila altı saat sürer; kayıt bozuksa ya da konuşmacı sayısı fazlaysa bu süre uzar. Uzun projelerde çalışmayı bölümlere ayırır, teslimatı parça parça yaparız; böylece siz analize erken başlarsınız.
Gizlilik
Kayıtlar üçüncü kişilerle paylaşılmaz, iş bittikten sonra talebiniz üzerine silinir. Etik kurul onayı gerektiren çalışmalarda gizlilik taahhüdü yazılı olarak verilebilir; katılımcı isimlerinin kodlanmasını da baştan ayarlarız.
Deşifre edilen metnin ardından yayına hazırlık gerekiyorsa — söyleşinin kitaplaştırılması, konferansın makaleye dönüştürülmesi — redaksiyon ve editörlük hizmetlerimizle aynı akışta devam edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Deşifreyi insan mı yapıyor?
Evet. Otomatik araçlar üst üste konuşmada, şive farklarında ve alan terminolojisinde yanılır; üstelik yanıldığı yeri size söylemez, boşluğu benzer bir kelimeyle doldurur. Biz anlaşılmayan yeri zaman damgasıyla işaretleyip size soruyoruz.
Birebir deşifre mi, düzenlenmiş deşifre mi istemeliyim?
Kullanım amacı belirler. Nitel araştırma, tez ve sözlü tarih çalışmalarında birebir deşifre gerekir; duraklamalar ve tekrarlar da veridir. Toplantı tutanağı, kitaplaştırılacak konuşma ve yayımlanacak söyleşide düzenlenmiş deşifre daha kullanışlıdır. Emin değilseniz kaydın ne için kullanılacağını söyleyin, birlikte karar verelim.
Kaydım gürültülü, yine de çözülür mü?
Çoğu zaman evet, ama önce dinlememiz gerekir. Beş dakikalık bir bölüm gönderin; çözülebilirliği ve fiyatı söyleyelim. Çözülemeyecek kadar bozuksa bunu baştan belirtiriz, boşuna ücret almayız.
Zaman damgası ekliyor musunuz?
Evet, istediğiniz sıklıkta. Genellikle her konuşmacı değişiminde ya da beş dakikada bir eklenir. Belirli bir biçim gerekiyorsa örneğini gönderin, ona uyarız.
Katılımcıların isimleri gizli kalsın istiyorum, mümkün mü?
Evet. Konuşmacılar K1, K2 ya da Görüşmeci/Katılımcı biçiminde kodlanabilir; metin içinde geçen kişi ve yer adlarının da kodlanmasını isteyebilirsiniz. Etik kurul onayı gerektiren çalışmalarda gizlilik taahhüdü yazılı olarak verilir.
Bir saatlik kayıt ne kadar sürede teslim edilir?
Çözümleme kendisi dört ila altı saat sürer; teslim süresi iş yoğunluğuna göre genellikle iki üç gündür. Uzun projelerde parça parça teslim ederiz, böylece analize erken başlarsınız.
Yabancı dildeki kayıtları çözüyor musunuz?
Şu an yalnızca Türkçe kayıtlarda çalışıyoruz. Türkçe bir kaydın içinde geçen yabancı dildeki kısa bölümler olduğu gibi yazılır; tamamı yabancı dilde olan kayıtlar için yönlendirme yapabiliriz.
Ses Kaydı Deşifresi için hazır mısınız?
Metninizin bir bölümünü gönderin; ücretsiz örnek çalışmayla farkı görün.